DFS oo shaacisay Natiijada Baaritaanka qof looga shakiyey cudurka Ebola

Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada ee Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa xaqiijisay in natiijooyinka baaritaannadii cudurka Ebola ee lagu sameeyay muwaadin Soomaaliyeed oo lala xiriiriyay qof u geeriyooday cudurkaasi ay dhammaantood noqdeen kuwo aan muujin fayraska, iyadoo sidoo kale la dhammaystiray muddadii karantiilka ee muwaadinkaasi.

War-saxaafadeed ay soo saartay Wasaaradda Caafimaadka, iyadoo loo marayo Machadka Caafimaadka Qaranka Soomaaliyeed (NIH), ayaa lagu sheegay in muwaadinka la karantiilay 12-kii Oktoobar 2026, kaddib markii la ogaaday inuu xiriir toos ah la yeeshay qof cudurka Ebola ugu geeriyooday dalka Kenya 5-tii Oktoobar 2026.

Muwaadinka ayaa lagu hayay Xarunta Karantiilka iyo Daaweynta Cudurka Ebola ee Isbitaalka Forlanini ee magaalada Muqdisho, halkaas oo lagu sameeyay dabagal caafimaad iyo baaritaanno lagu xaqiijinayo in uusan qaadin fayraska sababa cudurka Ebola.

Wasaaradda Caafimaadka ayaa sheegtay in baaritaankii ugu horreeyay ee muwaadinka laga qaaday 12-kii Oktoobar 2026, laguna sameeyay gudaha Soomaaliya, uu noqday mid taban (Negative), taasoo muujisay inaan muunadda laga helin fayraska Ebola.

Si loo xaqiijiyo natiijada baaritaanka koowaad, Wasaaraddu waxay 19-kii Oktoobar muunad kale u dirtay shaybaar dibadeed si baaritaan dheeraad ah loogu sameeyo. Jawaabta baaritaanka labaad ayaa la helay 23-kii Oktoobar 2026, iyadoo iyaduna noqotay mid taban.

Labadan natiijo ayaa qeyb ka ahaa qiimeynta caafimaad ee lagu go’aamiyay xaaladda muwaadinka iyo tallaabada laga qaadayo karantiilkiisa.

Sidoo kale, Wasaaraddu waxay sheegtay in muwaadinku uusan muujin wax calaamado ah oo la xiriira cudurka Ebola muddadii uu ku jiray karantiilka, taasoo qeyb ka ahayd qiimeynta lagu sameeyay xaaladdiisa caafimaad.

War-saxaafadeedka ayaa lagu sheegay in la dhammaystiray muddadii 21-ka maalmood ahayd ee dabagalka caafimaad ee loo sameynayay muwaadinka, iyadoo lagu saleynayo taariikhda ugu dambeysay ee xiriirka uu la yeeshay qofkii cudurka u geeriyooday.

Muddada dabagalka ayaa muhiim u ah la socodka dadka laga shakiyo inay la kulmeen fayraska Ebola, maadaama calaamadaha cudurka ay soo bixi karaan inta u dhexeysa laba ilaa 21 maalmood kaddib marka qofku la kulmo fayraska.

Iyadoo la tixgelinayo natiijooyinka labada baaritaan, maqnaanshaha calaamadaha cudurka, dhammaystirka muddadii dabagalka iyo qiimeynta khatarta caafimaad, Wasaaradda Caafimaadka ayaa go’aamisay in muwaadinka laga saaro karantiilka, iyadoo la raacayo habraacyada caafimaadka ee dalka iyo kuwa caalamiga ah.

Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada ayaa xaqiijisay in ilaa waqtiga war-saxaafadeedka aan Soomaaliya laga diiwaangelin wax kiis ah oo cudurka Ebola ah.

Wasaaraddu waxay sidoo kale sheegtay inay sii wadi doonto dabagalka caafimaad, diyaargarowga iyo xoojinta tallaabooyinka ka hortagga cudurrada faafa, si loo ilaaliyo caafimaadka bulshada loogana hortago khatar kasta oo ka dhalan karta cudurka.

Xaaladdan ayaa muujinaysa muhiimadda ay leedahay in si degdeg ah loo aqoonsado dadka xiriirka la yeeshay kiisaska cudurrada halista ah, la sameeyo baaritaanno lagu kalsoonaan karo, lana fuliyo habraacyada karantiilka iyo dabagalka caafimaad.

Wasaaradda Caafimaadka ayaa bulshada ku wargelisay inay feejignaadaan, isla markaana ay la xiriiraan xarumaha caafimaadka haddii ay isku arkaan calaamado looga shakiyo cudurka Ebola, gaar ahaan haddii ay xiriir la yeesheen qof laga helay cudurka ama looga shakisan yahay.

Calaamadaha ugu waaweyn ee cudurka Ebola waxaa ka mid ah: Qandho si lama filaan ah u bilaabata. Daal iyo itaal-darro daran. Xanuunka murqaha. Madax-xanuun iyo cune-xanuun. Matag iyo shuban. Dhiigbax aan sababtiisa la garanayn, kaas oo ku dhici kara xaaladaha qaarkood.

Calaamadahani waxay soo bixi karaan laba ilaa 21 maalmood kaddib marka qofku la kulmo fayraska. Sidaas darteed, dadka laga yaabo inay xiriir la yeesheen qof cudurka qaba waxaa muhiim u ah inay raacaan tilmaamaha hay’adaha caafimaadka, kana fogaadaan inay qariyaan xogta xiriirka ay la yeesheen kiisaska laga shakisan yahay.

Wasaaradda Caafimaadka ayaa ugu dambeyn ku celisay inay sii wadi doonto dadaallada lagu ilaalinayo caafimaadka shacabka, iyadoo bulshada ugu baaqday inay xogta cudurrada faafa ka helaan ilo rasmi ah, kana fogaadaan faafinta wararka aan la xaqiijin.