
Yapumuzi famusezi yene ili muzamaisi mwasisole Frederick Sankwasa Siluzungila, yanazibahala mwandwa yatukuluho kalibizo la “Copper”, nabulezi hainyani zamusipili wahae ni lilimo zahae kakuba mulwani mwakatengo kasisole kanekalwanela tukuluho mwaNamibia (PLAN), mi naize nasiile naha Namibia kasilimo sa 1975 kakuli naswanela kuyolwanela tukuluho.
Hana ikambota ni New Era, Siluzungila yasimuluha kwaNgoma naize musipili wahae nokalile kakusalumelelana ni puso yabukoba yanaha South Africa. Naize neli yomuñwi wabane balikana myanda yemilalu kabamashumi asilelezi bane basiile naha Namibia kuyolwanela tukuluho mwasilimo sa1975. Ubulela kuli keto yahae nesundilwe ki lubasi lwahae.
Ubulela kuli lubasi lwahae lungunganywa kwakopano yaCaprivi African National Union (CANU), ili yene ikalile mwalilimo za1960 mwaketelelo yaBrendan Simbwaye. “Ndate neli membala. Kezalaka ni muzwale neli limembala,” ahupula. Muhulwanaa hae nasiile Namibia mwasilimo sa 1964, mi ndatahe nasabezi mwanaha Botswana kasilimo sa 1967. Mi Siluzungila ni yena alatelela mutala oswana, mi ayokena sikolo mwa Cabinda mwasilimo sa1968. “Nekusa lumelelwi kubulela zaSwapo, lika kaufela neli zakupata,” nabulezi.
Siluzungila naize takazo yahae hape nehulile kakuteleza kwawayalesi ya Linzwi la Namibia, yene patalaza kwandaa naha. Ahupula lipina zatukuluho ni lipatalazo zene lizamaiswa ki Sacky Namugongo. Lipatalazo zeo nelifa susumezo kubabanca mwahali ni kwandaa naha zabutuna bwandwa yatukuluho.
Musipili waSiluzungila wamuisa kwalinaha zeñata ni kwalikolo zasisole. Nafumani lituto zasisole mwanaha Zambia, Tanzania, Soviet Union hamoho cwalo nimwaSevastopol, Ukraine, nikwasikolo sasisole mwaMoscow. Bakeñisa lituto zeo ahuliswa mwalitulo mwakatengo kaPLAN. Mwanaha Angola nabelekile mwalitulo zasisole kwasikolo sa Tobias Hainyeko.
“Musipili waka ubonahala kuunsufala. Kubonahala inge hozibi koya, kono waziba kozwa,” nekubulezi Siluzungila. Naize kalilimo zeñata zakuba kwandaa naha nekusina kolwiso hande yabupilo kono mulelotuna neli kukuta nikutolukulula naha Namibia. Hala tukuluho ubulela kuli ki nto yabutokwa kuyena.
“Tukuluho neitisize taba yelubiza buiketelo, kulukuluha, nto yelubiza taelo yamulao,” nabulezi. Naize Namibia isali naha yenyinyani hakubapanywa ni linaha zelukuluhile kalekale. Nabulezi hape kuli seli kubabanca kubukeleza tukuluho yanaha Namibia. Kono ubilaela kuli babanca habana hande sikuka. “Babanca kacenu, babonahala kuli habana sikonkwani,” nabulezi.
“Nelulukuluzi naha ye. Kacwalo, ki nako yamina yakulwanela naha ye. Mubukeleze tukuluho. Mubukeleze mutomopuso wanaha, ili mulao omutuna mwanaha,” nabulezi. Nakupile bashemi hape kuluta bananababona zatukuluho. Nabulezi hape kuli nalutile banabahae kuikemela kasamulaho akuituta. “Bashemi babañwi ki bona babatisa kuli banababona basike baikemela kakubafa lika kaufela,” nabulezi. Naize likande la hae haki lahae anosi kono ki leleñwi la makande ababañata bane baitombolezi bupilo bwabona kulwanela kutukuluho yanaha Namibia.
*-anakale@nepc.com.na *
The post Nelusiile Namibia kuyolwanela tukuluho yaluna – Siluzungila appeared first on New Era.