Masar oo Sacuudiga u dirtay Ciidamo ka taageera dagaalka Xuutiyiinta

Wararka ka imanaya gobolka Bariga Dhexe ayaa sheegaya in Masar ay qaaday tallaabooyin lagu xoojinayo taageerada milatari ee ay siiso Sacuudiga, xilli uu sii xoogeysanayo dagaalka u dhexeeya Xuutiyiinta Yemen iyo isbahaysiga uu Sacuudigu hoggaamiyo.

Ugu yaraan laba diyaaradood oo xamuul milatari ah oo nooca C-130H Hercules ah, kana tirsan ciidamada cirka Masar, ayaa la sheegay inay aroornimadii Axadda ka degeen saldhigga King Fahd Air Base ee magaalada Taif, galbeedka Sacuudiga. Warbixin ay baahisay Kurdistan 24 ayaa sheegtay in tani ay tahay markii ugu horreysay ee la xaqiijiyo in ciidamo Masaar ah loo daabulo Sacuudiga tan iyo markii uu dib u qarxay dagaalka gobolka.

Si kastaba ha ahaatee, weli si buuxda looma shaacin tirada ciidamada la geeyay, noocyada qalabka ay wataan iyo hawsha gaarka ah ee loo xil saaray. Sidoo kale, wararka ku saabsan diyaaradaha soo degay iyo oggolaanshaha hawlgalka milatari waa in laga soocaa faahfaahinta aan weli si madax-bannaan loo xaqiijin ee ku saabsan ciidanka iyo hawlgalkooda.

Madaxweynaha Masar, Cabdifataax Al-Siisi, ayaa Sabtidii ku baaqay in baarlamaanka dalkiisa uu yeesho kulan degdeg ah si loogu oggolaado inuu qaado tallaabooyin milatari oo lagu difaacayo Sacuudiga haddii dowladda Riyadh ay si rasmi ah u codsato taageero.

Axaddii, Golaha Difaaca Qaranka Masar, oo uu guddoominayay Al-Siisi, ayaa ka hadlay xaaladda amni ee gobolka iyo taageerada loo fidinayo Sacuudiga. Xildhibaan iyo siyaasiga Masaarida ah Mostafa Bakry ayaa sheegay in goluhu ansixiyay in ciidamo loo diro Sacuudiga, isla markaana loo xilsaaro hawl difaac ah.

War-saxaafadeedka madaxtooyada Masar wuxuu caddeeyay in Qaahira ay diyaar u tahay inay bixiso taageerada lagama maarmaanka ah ee lagu difaacayo amniga iyo madax-bannaanida Sacuudiga, balse bayaanka rasmiga ah si cad uguma dhawaaqin dirista ciidamo. Arrintan ayaa timid iyadoo baarlamaanka Masar loo qorsheeyay inuu yeesho kulan degdeg ah si uu uga arrinsado oggolaanshaha loo baahan yahay.

Al-Siisi ayaa sheegay in Masar aysan doonayn inay dagaal qaaddo ama dal kale weerarto, balse ay diyaar u tahay inay Sacuudiga ka caawiso difaaca haddii codsi rasmi ah uga yimaado hoggaanka boqortooyada. Hadalkan ayaa muujinaya in dowladda Masar ay isku dayayso inay taageerada milatari ku saleeyso difaaca Sacuudiga, halkii ay si toos ah ugu dhawaaqi lahayd dagaal cusub oo ka dhan ah Xuutiyiinta.

Tallaabadan ayaa timid iyadoo weerarrada Xuutiyiinta Yemen ay saameyn ku yeesheen goobo muhiim u ah Sacuudiga, oo ay ku jiraan garoomada diyaaradaha, xarumaha shidaalka iyo kaabayaasha kale ee istaraatiijiga ah.

Warbixinnada la baahiyay ayaa sheegay in weerarrada gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay kordheen toddobaadyadii la soo dhaafay. Mas’uuliyiinta Sacuudiga iyo isbahaysiga uu hoggaamiyo ayaa Xuutiyiinta ku eedeeyay weerarro lagu bartilmaameedsaday xarumo rayid iyo kuwo muhiim u ah dhaqaalaha dalka.

Sida ay qortay warbaahinta The National, dagaalka ayaa dib u xoogaystay bishii Luulyo 2026, kaddib markii Xuutiyiintu ay kordhiyeen hawlgalladooda milatari, halka isbahaysiga Sacuudigu uu qaaday olole cusub oo lagu taageerayo dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay.

Sacuudiga ayaa muhiimad gaar ah siinaya ilaalinta xarumaha shidaalka, garoomada diyaaradaha iyo marin-biyoodka Badda Cas, maadaama ay door weyn ku leeyihiin dhaqaalaha boqortooyada iyo dhoofinta shidaalka. Weerarro sii socda ayaa sidoo kale kordhin kara khataraha amni ee dalalka kale ee gobolka.

Diyaaradaha C-130H Hercules waa diyaarado milatari oo loo isticmaalo gaadiidka ciidamada, qalabka dagaalka, sahayda iyo agabka saadka. Waxa kale oo ay qaadi karaan shaqaale iyo qalab loo baahan yahay hawlgallada degdegga ah.

Sidaas darteed, soo degista diyaarado noocan ah oo ka yimid Masar waxay muujin kartaa dhaqdhaqaaq gaadiid iyo saadka milatari. Hase yeeshee, diyaaradaha oo keliya lagama go’aamin karo tirada ciidamada la geeyay ama in ciidamadaasi si toos ah uga qayb qaadan doonaan dagaalka Yemen.

Saldhigga King Fahd Air Base ee Taif wuxuu ku yaallaa galbeedka Sacuudiga, waana goob muhiim u ah hawlgallada ciidamada cirka. Goobta ay diyaaradaha Masaarida ka degeen ayaa sidaas darteed noqon karta meel laga abaabulo gaadiidka iyo taageerada milatari ee loo baahan yahay.

Masar iyo Sacuudiga waxay muddo dheer lahaayeen xiriir siyaasadeed, dhaqaale iyo mid amni. Labada dal ayaa dano wadaag ah ka leh xasilloonida Badda Cas, amniga marin-biyoodka muhiimka ah iyo ka hortagga in dagaallada Yemen ay ku fidaan dalal kale oo gobolka ah.

Masar waxay sidoo kale qayb ka ahayd isbahaysigii uu Sacuudigu hoggaaminayay ee faragelinta ku sameeyay Yemen sannadkii 2015. Hase yeeshee, doorkeedu wuxuu inta badan ku koobnaa taageerada amniga badda iyo ilaalinta maraakiibta, halkii ay si weyn uga qayb qaadan lahayd dagaallada dhulka ee safka hore.

Tallaabada cusub, haddii si buuxda loo xaqiijiyo oo loo hirgeliyo, waxay muujin kartaa in Qaahira ay diyaar u tahay inay taageeradeeda ka ballaariso qaabkii hore, iyadoo ka jawaabaysa khataraha cusub ee wajahaya Sacuudiga.

Xuutiyiinta, oo ah koox hubaysan oo ka talisa qaybo badan oo Yemen ah, ayaa xiriir iyo taageero la leh Iiraan, sida ay sheegaan dowlado iyo ilo badan oo caalami ah. Kooxdu waxay dagaal kula jirtaa dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay iyo xulafadeeda, oo uu Sacuudigu hormuud ka yahay.

Haddii Masar ay si rasmi ah u dirto ciidamo ka qayb qaata hawlgalka difaaca Sacuudiga, arrintaasi waxay kordhin kartaa tirada dalalka si toos ah ugu lug yeelanaya xiisadda. Waxay sidoo kale dhalin kartaa jawaabo siyaasadeed ama milatari oo ka yimaada Xuutiyiinta.

Warbaahinta The National ayaa sheegtay in afhayeenka baarlamaanka ay Xuutiyiintu maamulaan uu Masar uga digay inay faragelin milatari ku samayso dagaalka, isaga oo ku dooday in tallaabadaasi khatar gelin karto amniga Masar. Digniintaasi waxay muujinaysaa sida ay kooxdu uga soo horjeeddo in dalal kale oo Carbeed ay si toos ah u taageeraan Sacuudiga.

Indhaha ayaa hadda ku jeeda go’aanka kama dambaysta ah ee baarlamaanka Masar, faahfaahinta hawlgalka la ansixiyay iyo xaqiijinta rasmiga ah ee tirada ciidamada la geeyay Sacuudiga.

Waxaa sidoo kale muhiim ah in la ogaado in ciidamadu ku ekaan doonaan hawlaha difaaca, ilaalinta xarumaha muhiimka ah iyo saadka, ama ay qayb ka noqon doonaan hawlgallo milatari oo ka ballaaran kuwaas.

Ilaa xog dheeraad ah laga helo dowladda Masar iyo milatariga Sacuudiga, lama xaqiijin karo baaxadda dhabta ah ee hawlgalka iyo in ciidamada Masaarida si toos ah uga qayb qaadan doonaan dagaalka ka socda Yemen.

Haddii dirista ciidamada si rasmi ah loo xaqiijiyo, waxay noqon doontaa tallaabo muhiim ah oo wax ka beddeli karta heerka iskaashiga milatari ee Masar iyo Sacuudiga, xilli dagaalka Yemen uu mar kale khatar ku yahay xasilloonida gobolka Bariga Dhexe iyo amniga Badda Cas.