Macron: “Israel waxay si cad ugu tumatay sharciga caalamiga ah”

Madaxweynaha Faransiiska, Emmanuel Macron, ayaa khudbad uu ka jeediyay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay si adag uga hadlay xaaladda ka taagan dhulka Falastiin, gaar ahaan Marinka Qasa iyo Daanta Galbeed, isagoo ku baaqay in la qaado tallaabooyin dhab ah oo ka baxsan hadallada iyo bayaanada diblomaasiyadeed.

Macron ayaa khudbaddiisa xoogga ku saaray muhiimadda ay leedahay in beesha caalamku ay si dhab ah uga shaqeyso hirgelinta xuquuqda shacabka Falastiiniyiinta, isagoo su’aal geliyay qiimaha ay leedahay aqoonsiga dowladnimada Falastiin haddii uusan la socon tallaabooyin wax ku ool ah oo wax looga qabanayo xaaladda dhulka ka jirta.

Madaxweynaha Faransiiska ayaa xusay in sanadkii hore ay dhowr iyo toban waddan aqoonsadeen Dowladda Falastiin, balse wuxuu sheegay in aqoonsigaasi uusan noqon karin mid ku ekaada warqad ama go’aan diblomaasiyadeed oo keliya, iyadoo xaaladda dhabta ah ee Qasa iyo Daanta Galbeed ay sii xumaanayso.

“Sanad kahor, isla golahan dhexdiisa dhowr iyo toban waddan ayaa aqoonsaday Falastiin. Waxaad ku aqoonsateen warqad ahaan, laakiin bal eega xaqiiqada dhabta ah ee xaaladda jirta. Maxay qiimo leedahay kalsoonida iyo sumcaddayadu haddii aan waxba ka qaban karin xaaladda Qasa?” ayuu yiri Macron.

Hadalkan ayaa muujinaya walaaca Faransiiska ee ku aaddan farqiga u dhexeeya mowqifyada diblomaasiyadeed ee beesha caalamka iyo tallaabooyinka dhab ahaan looga qaadayo xaaladda ka jirta dhulka Falastiin.

Macron ayaa sidoo kale si gaar ah u soo hadal qaaday xaaladda Daanta Galbeed, halkaas oo uu sheegay in ay maalinba maalinta ka dambeysa ka dhacayaan falal uu ku tilmaamay xadgudubyo ka dhan ah sharciga caalamiga ah.

Madaxweynaha Faransiiska ayaa sheegay in Israa’iil ay tahay inay ixtiraamto waajibaadka ka saaran sharciga caalamiga ah, isagoo su’aal ka keenay sababta loo adeegsanayo marmarsiiyooyin ku saabsan xaaladda Daanta Galbeed.

“Bal eega waxa ka dhacaya Daanta Galbeed. Maalinba maalinta ka dambeysa waxaynu aragnaa xadgudubyo. Maxaa loogu marmarsiiyoonayaa? Xamaas waligeed kama hawlgalin Daanta Galbeed,” ayuu yiri Macron.

Hadallada Macron ayaa ku soo beegmaya xilli xaaladda Qasa iyo Daanta Galbeed ay weli yihiin arrimaha ugu waaweyn ee horyaalla bulshada caalamka, iyadoo dalal badan ay ku baaqayaan in la ilaaliyo dadka rayidka ah, lana helo waddo siyaasadeed oo lagu soo afjaro colaadda.

Macron ayaa sidoo kale carrabka ku adkeeyay in shacabka Falastiiniyiintu ay leeyihiin xaq sharci ah oo ay ku helayaan dowladnimo iyo jiritaan siyaasadeed, isagoo arrintaas ku tilmaamay mid muhiim u ah mustaqbalka nabadda gobolka.

“Waxaynu u baahanahay in la ixtiraamo xaqa sharciga ah ee ay leeyihiin shacabka Falastiin, gaar ahaan xaqooda ku aaddan jiritaankooda iyo inay helaan dowladnimo. Tani waa shardi lagama maarmaan u ah amniga dadka Israa’iil ee maanta iyo mustaqbalkaba,” ayuu yiri Madaxweynaha Faransiiska.

Macron ayaa sidaas ku muujiyay in Faransiisku u arko dowladnimada Falastiin iyo xaqa shacabka Falastiiniyiinta inay qayb muhiim ah ka yihiin xal waara oo laga gaaro colaadda Bariga Dhexe.

Khudbadda Macron ayaa sidoo kale xambaarsanayd fariin ku wajahan beesha caalamka, taas oo ah in hadallada taageerada Falastiin ama aqoonsiga dowladnimadeeda aysan ku filnayn haddii aysan ka dhalan tallaabooyin siyaasadeed iyo kuwo diblomaasiyadeed oo wax ka beddela xaaladda dhulka.

Madaxweynaha Faransiiska ayaa muddooyinkii dambe si joogto ah ugu baaqayay in la gaaro xal siyaasadeed oo horseeda dowlad Falastiini ah oo la barbar dhigo Israa’iil, iyadoo labada dhinac ay helaan amni iyo xuquuq siyaasadeed.

Khudbaddiisa Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ayuu Macron ku celiyay in mustaqbalka gobolka uusan ku dhismi karin xaalad ay hal dhinac oo keliya dareemayo amni, halka dhinaca kalena uu ka maqnaado xuquuqda dowladnimo iyo jiritaanka siyaasadeed.

Hadallada Madaxweynaha Faransiiska ayaa sidaas darteed si weyn diiradda u saaray saddex qodob oo uu u arko inay muhiim u yihiin mustaqbalka gobolka: ixtiraamka sharciga caalamiga ah, ilaalinta xuquuqda shacabka Falastiiniyiinta iyo helitaanka dowladnimo Falastiini ah oo qayb ka noqota xal siyaasadeed oo waara.